Okul Öncesi Eğitimde Kuramlar

ÇOKLU ZEKA KURAMI

Okul Öncesi Eğitimde Kuramlar - Okul Öncesi Eğitimde Kuramlar



1- SÖZEL – DİL ZEKASI



1- Yorum gücü yüksektir.2-Dili iyi kullanır



3- Güzel yazı yazar.



4- Uzun hikâyeler anlatır.



5- Hafızası güçlüdür



6- Sözcükleri anlamlarına uygun bir biçimde kullanır.



7- Kelime haznesine geniştir.



8- Okumayı sever.



9- Dinleme becerisi yüksektir



2- MANTIKSAL – MATEMATİKSEL ZEKA



1- Soyut ve kavramsal düşünebilir.



2- Bilgiler arasında bağlantılar kurar.



3- Güçlü bir kavrama gücü vardır.



4- Satranç ve briç ve bilgisayar gibi oyunları oynamaktan zevk alır.



5- Matematiksel problemleri kafasında kolayca ve çabucak çözer.



6- Matematik dersini sever



7- Soyut düşünebilme gücü çok iyi gelişmiştir.



3- GÖRSEL – UZAYSAL ZEKA



1- Haritaları, çizelgeleri yazılı materyallerden daha kolay okur.



2- Hayal gücü yüksektir.



3- Çok iyi resim çizer



4- Bulmaca çözmekten hoşlanır.



5- Renklere karşı çok duyarlıdır.



4- MÜZİKSEL – RİTMİK ZEKA



1- Güzel şarkı söyleyebilme sesine ve yeteneğine sahiptir.



2- Bir şarkının notalarını, iyi hatırlar.



3- Müzik aletini iyi kullanır.



4- Konuşurken veya hareket ederken elleri ve ayakları ile ritim tutar.



5- Çevresindeki seslere duyarlıdır.



6- Müzik dinleyerek çalışmayı sever.



5- BEDENSEL – KİNESTETİK ZEKA



1- Duygularını belirgin olarak vücut diliyle ifade eder.



2- El becerileri iyidir.



3- İnsanlara, canlı ve cansız varlıklara dokunmaktan hoşlanır.



4- Bir veya birden fazla sportif faaliyetlerde başarılıdır.



5- Bir yerde uzun süre kaldığında hareket etmeye, kımıldamaya ihtiyaç duyar.







6-KİŞİLERARASI -SOSYAL







1-Etkili sözlü ya da sözsüz iletişim iyidir



2-Diğer kişilerin ruh hallerine karşı duyarlıdır



3-Grup içinde birlikte çalışmayı sever



4-Empati kurar







7- Kişiye dönük (İçsel)



1-Bağımsızlık duygusu güçlüdür



2-Güçlü ve zayıf yönleri tanır



3-Kendini iyi motive eder



4-Ne hissettiğini doğru bir şekilde söyler.



5-Öz saygısı yüksektir.











8- Doğa







1-Yaşayan canlılara özen gösterme, onları evcilleştirme ve etkileşimde bulunmayı sever







2-Türleri tanıyabilme ve sınıflandırabilmeyi sever







3-Bir şeyler yetiştirme ve hayvan beslemeyi sever

KOLBERG AHLAK GELİŞİMİ

Okul Öncesi Eğitimde Kuramlar - Okul Öncesi Eğitimde Kuramlar



Kolberg Ahlak Gelişimi 3 düzeyden oluşur



. Bu düzeyler:



• Gelenek öncesi düzey



• Geleneksel düzey



• Gelenek sonrası düzey



• GELENEK ÖNCESİ DÜZEY



Bu düzeyde kurallar başkaları tarafından konur. Bu düzeydeki çocuk, kültür içinde kabul edilen iyi ve kötü ölçütlerine göre davranır. Ahlak gelişiminde yer alan altı aşamadan ilk ikisi, gelenek öncesi düzey içinde yer alır.



Aşama 1: Ceza ve itaat eğilimi



Bu düzeydeki çocuklar sadece otoriteye uyar ve cezalandırılmaktan kaçınırlar. Genel olarak olayların dış görünüşüne ve meydana gelen zararın büyüklüğüne bakarak karar verirler. Olayın gerisindeki neden önemli değildir. Etkinliğin fiziksel sonuçları, etkinliğin iyi ya da kötü olduğunu belirler.



Aşama 2: Araçsal İlişkiler Eğilimi



Çocukların kendi ihtiyaç ve isteklerinin karşılanması önemlidir. Diğer insanlarında ilgilerinin farkına varırlar. Ancak, ahlaki yargıda bulunacakları zaman, başkalarının ihtiyaçlarını somut bir şekilde dikkate almakla birlikte, hala birinci planda kendileri vardır.







GELENEKSEL DÜZEY



Birey, için aile, grup ve ulusun beklentileri, her şeyden önemlidir. Bu beklentiler yakın ve açık sonuçları düşünülmeksizin kabul edilir ve değerlidirler. Kendi ihtiyaçları bazen grubunkilere göre ikinci planda kalır.



Aşama 3: Kişiler Arası Uyum Eğilimi



Geleneksel düzey içinde yer alan üçüncü aşamada, akran gruplarıyla işbirliği gözlenir. İyi davranış, başkalarına yardım etmek ya da onları mutlu etmektir. Başkaları tarafından onay görmek, iyi çocuk olmak önemlidir. Ben merkezliliğin azalması ve somut işlemler dönemine girmesiyle çocuk, olaylara başkaları açısından bakabilme özelliğini kazanır.







Aşama 4: Kanun ve düzen eğilimi



Bu dönemde doğru davranış, otoriteye ve sosyal düzene uygun olarak kişinin görevini yerine getirmesidir. Artık, akran gruplarının kurallarının yerini, toplumun kuralları ve kanunları almıştır. Kanunlar soru sorulmaksızın izlenir. Kanunlara uymayanlar asla onaylanmazlar







GELENEK SONRASI DÜZEY



Bireyin, başkaları ve otoriteden bağımsız olarak izlemek istediği ahlak ilkelerini seçtiği ve kendine özgü değer sistemini örgütlediği düzeydir. Ahlak gelişiminin beş ve altıncı aşaması bu düzeyin kapsamındadır.



Aşama 5: Sosyal sözleşme eğilimi



Kanunların kullanımı ve bireysel haklar eleştirici bir şekilde incelenir. Toplumun kanunları ve değerlerinin göreli ve topluma özgü olduğu kabul edilmektedir. Kanunların demokratik olarak değiştirilebileceği ilkesine sahiptirler. Kanunlar, sosyal düzeni korumak, temel yaşama ve özgürlük haklarını güvence altına almak için gerekli görülmektedir.



Aşama 6: Evrensel ahlak gelişimi



Kişi ahlak ilkelerini kendisi seçip oluşturur. Bu ilkeler, adalet, eşitlik, insan hakları gibi bazı soyut kavramlara dayalıdır.Bireyin haklarına saygı esastır.

PİAGET BİLİŞSEL GELİŞİM KURAMI

Okul Öncesi Eğitimde Kuramlar - Okul Öncesi Eğitimde Kuramlar



Duyusal-motor evre (0-2 Yaş)







İşlem öncesi dönem (2-7 yaş)







Somut işlemler dönemi (7-11/12 yaş)



Soyut işlemler dönemi(11/12 yaş ve üstü)







Duyusal-motor evre (0-2 Yaş)







Reflekslerle yakalama ve emme gibi basit hareketler görülür.Eğer çocuk yaptığı davranışın sonucundan haz alıyorsa parmaklarını açma ya da kapama gibi bazı refleks hareketlerini düzenli olarak yapmaya başlar.Çocuk başlangıçta rastlantısal olarak yaptığı bir eylemin sonucundan zevk alırsa bu davranışını tekrarlamaya başlar.Bebek duyuları ve motor becerileri ile içinde bulunduğu dünyayı anlamaya çalışır.Çocuğun içinde bulunduğu dünya ile ilgili bilgileri oldukça sınırlıdır ancak motor hareketleri ile etrafı hakkında bilgi edinir.Yaklaşık 7-11 aylık olduklarında nesnenin kalıcılığını kazırlar.



İşlem öncesi dönem (2-6 yaş)







Çocuklar 2 yaşlarına geldiklerinde düşünmek ve iletişim kurmak için sembolleri kullanmaya başlarlar.Dil becerileri gelişir.Objeleri sınıflandırabilir.Hayali oyunlar çocuğun günlük yaşamında önemli bir yer kaplar. Bu düşünce biçimi özellikle doğa üstü varlıklara inanan ebeveynlerin çocuklarında daha fazla görülmektedir.







Somut işlemler dönemi(7-11/12 yaş)







Benmerkezcilikten uzaklaşır. Nesneleri birden çok boyuta göre gruplandırabilir. Nesnenin korunumunu kazanırlar.Çocuklar işlem öncesi dönemde bu beceriye sahip değilken somut işlemler döneminde sayı, madde,uzunluk, alan, ağırlık ve hacim korunumunu kazanırlar.







Soyut işlemler dönemi(11/12 yaş ve üstü)



Hipotezler kurabilir.Düşüncelerini organize edebi

FREUD PSİKOSEKSUEL GELİŞİM

Okul Öncesi Eğitimde Kuramlar - Okul Öncesi Eğitimde Kuramlar



Freud, kişilik gelişimi bakımından ilk çocukluk yıllarındaki yaşantıların önemini vurgular. Bu kurama göre normal gelişimin sağlanması için, gelişimin her döneminde bireyin temel ihtiyaçlarının doyurulması gerekmektedir. Eğer temel ihtiyaçlar karşılanmazsa kişilik gelişimi engellenir.Freudun Psikoseksüel Gelişim kuramı Oral,Anal,Fallik,Gizil ve Genital olmak üzere 5 dönemden oluşur







Oral Dönem







Bu dönem 0-1 yaş arasındaki bebeklik dönemini kapsar. Oral dönemde temel haz kaynağı emmedir. Emme pasif ve bağımlı bir davranıştır. Freud’a göre anne ya da anne yerine geçen yetişkin tarafından çocuğun memeden erken kesilmesi ya da aksine çok uzun emzirilmesi onun bu döneme bağımlı olmasına neden olmaktadır. Emme ihtiyacı daha sonraki yaşamında da sürmektedir.







Anal Dönem







İkinci gelişim dönemi olan anal dönem 1-3 yaşlarını kapsamaktadır.Çocuk bu dönemde kendini ve çevreyi kontrol etmeyi öğrenir.Bu dönemde baskı ve şiddete maruz kalırsa çocuklar anormal davranışlar göstererek çeşitli cisimlerden yararlanma yoluna gidebilirler.



Fallik Dönem







Bu dönem , 3-6 yaşları arasını kapsamaktadır. Çocuklar bu dönemde genital organlarından zevk aldıklarını fark ederler. Karşı cins ebeveyne açık olarak daha fazla sevgi gösterisinde bulunurlar. Freud, son derece önemli kişisel ve duygusal gelişim yüzlerinin bu ilk 7 yılda biçimlendiğini savunur.Çocuk cinsiyetini de bu evrenin başında öğrenir. 3-4 yaşlarında iken çocuk nasıl doğduğunu sorar. Bu zamanda atlatmaca yanıtlar yerine doğru yanıt verme yolu tutulmalıdır







Gizil Dönem







Bu dönem 6-12 yaşları arasındadır.Bu dönemde çocuk cinsiyetle ilgili konulardan hoşlanmaz. Kendini daha çok oyuna verir.Çocuklar sevgi gösterilerini ev dışında arkadaşlarına yöneltirler. Sürekli etkinlik içinde olan bu okul çağı çocuğunun çabalarına karşı çıkılırsa, çocuk yaptıklarının değersizliğine inanır ve aşağılık duygusuna kapılır. Tersine amaçlarının değerli olduğu hissettirilir ve desteklenirse çocuk işini mükemmel yapmayı başarır ve beceriler kazanır.







Genital Dönem







Bu dönem 12 yaştan sonra başlar. Hızlı fiziksel gelişme ve buluğa erme ile içsel,cinsel dürtüler artmaktadır. Ergenlik döneminde ve sonraları cinsel enerji ,cinsel organlarda toplanır.Yetişkinlikte kişinin kimi cinsel sorunları ilk basamaktakilerle birlikte ortaya çıkar.Bu nedenle,çocuğun bu basamakları normal atlatmasına önem verilmelidir.Ergenlik dönemi de denilen bu dönemde karşı cinse ilgi artar